இலங்கைத் தமிழர்களின் வரலாற்றில் என்றும் ஆறாத வடுவாக நிலைத்திருக்கும் ‘கறுப்பு ஜூலை’ வன்முறைகளைத் தொடர்ந்து, 1983-ஆம் ஆண்டு செப்டம்பர் மாதத்தில் ஒரு வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க சம்பவம் நிகழ்ந்தது. இலங்கையின் கிழக்கு மாகாணத்தில் உள்ள மட்டக்களப்பு சிறைச்சாலையில் அடைக்கப்பட்டிருந்த 200-க்கும் மேற்பட்ட தமிழ் அரசியல் கைதிகள், சிறைக் கதவுகளை உடைத்துக்கொண்டு சாகசமான முறையில் தப்பிச் சென்றனர்.
சிறைக்குள்ளும் பாதுகாப்பு இல்லை என்பதை உணர்ந்த கைதிகள், ‘மரணத்தைச் சந்தித்தாலும் பரவாயில்லை’ என்ற தீர்க்கமான முடிவோடு இந்தத் துணிச்சலான திட்டத்தைச் செயல்படுத்தினர். இலங்கை ராணுவத்தின் பலத்த பாதுகாப்பையும் மீறி கைதிகள் தப்பியது இலங்கை அரசுக்கு பெரும் அதிர்ச்சியை ஏற்படுத்தியது. ஈழத் தமிழர்களின் போராட்ட வரலாற்றில் இச்சம்பவம் மிக முக்கியமான திருப்பமாகப் பார்க்கப்படுகிறது.