ஆந்திர மாநிலத்தில் அமைந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க கொல்லூர் கிராமம், உலகப் புகழ்பெற்ற வைரச் சுரங்கங்களின் தாயகமாக விளங்கிய ஒன்றாகும். உலகப் புகழ்பெற்ற கோஹினூர் வைரம் உட்பட பல அபூர்வ வைரங்கள் இங்குள்ள சுரங்கங்களில் இருந்தே வெட்டி எடுக்கப்பட்டதாக வரலாற்று ஆதாரங்கள் கூறுகின்றன. இத்தகைய செழிப்பான வரலாற்றைக் கொண்ட கோல்கொண்டா என்னும் சொல், ஆங்கில மொழியிலும் ‘அதிர்ஷ்டம்’ மற்றும் ‘மிகுந்த செல்வம்’ என்பதைக் குறிக்கும் குறியீட்டுச் சொல்லாக உருவெடுத்ததில் வியப்பில்லை.
எனினும், காலப்போக்கில் இயற்கை வளம் குறைந்து இங்குள்ள சுரங்கச் செயல்பாடுகள் அனைத்தும் முற்றிலும் நின்றுவிட்டன. தற்போது பெரும்பாலான மக்களுக்கு கோல்கொண்டா என்பது ஒரு பழமையான கோட்டையாக மட்டுமே அறியப்படுகிறது. ஒரு காலத்தில் உலகையே தன் பக்கம் ஈர்த்த கொல்லூர் கிராமத்தில், தற்போது வைரம் தேடும் பணிகள் எதுவும் நடைபெறுவதில்லை. எஞ்சியிருப்பது அதன் அமைதியும் வரலாற்றின் சுவடுகளும் மட்டுமே. பழம்பெருமையும் செழிப்பும் நிறைந்த இந்த வரலாற்று பூமி, இன்று தனது கடந்த கால நினைவுகளை மட்டுமே சுமந்து நிற்கிறது.